این جلسه در کتابخانه تشکیل گردید و ادامه بحث روش نمونه گیری همراه با کار در پایان نامه ها مبحث نمونه گیری ادامه یافت و این مباحث نیز مطرح گردید. هرکدام از دانشجویان تعداد ۲ پایان نامه را مورد تجزیه و تحلیل قرار داده( مبحث نمونه گیری).و در برگه جداگانه تحویل استاد دادند.

انواع نمونه احتمالي:

اين نمونه ها عبارتند از :

الف)نمونه هاي احتمالي ساده:

از اين نوع نمونه در تحقيقات توصيفي زمينه ياب ، همبستگي،عليّ و تجربي استفاده ميشود.اين نمونه بر اساس اين اصل انتخاب ميشود که کليه افراد جامعه مورد مطالعه با هم مشابهت دارند و متجانس يا يکدست هستند.براي انتخاب افراد نمونه از جامعه سه روش وجود دارد:

-استفاده از قرعه کشي:در اين روش محقق به هر يک از افراد جامعه يک کد يا شماره مخصوص مي دهد . سپس از مهره ها  يا  پلاکهاي شماره دار استفاده مي کند و در صورت نبود آن ،شماره هريک از آنها را روي کاغذ يا مقواي کوچکي يادداشت مي نمايد؛بنابراين ، به تعداد افراد جامعه ،مهره يا پلاک يا کاغذ شماره دار در اختيار  خواهد داشت .آنگاه آنها را داخل کيسه يا ظرفي مي ريزد و مهره ها را يکي يکي خارج کرده و شماره آنها را يادداشت مي نمايد و اين کار را آنقدر ادامه ميدهد تا حجم نمونه کامل شود.

-استفاده از جدول اعداد تصادفي :  جدول هاي اعداد تصادفي به وسيله رايانه هايي که ارقام را به طور اتفاقي تنظيم مي کنند تهيه مي شود .اين جدولها در دو جهت سطر و ستون داراي اعداد اتفاقي هستند که معمولا به  99 سطر و ستون بالغ مي شود و ارقام سطرها و ستونها به صورت بلوکهاي پنج رقمي در کنار يکديگر و به شکل تفکيک شده قرار دارد تا استفاده از آن تسهيل شود.

-استفاده از روش منظم يا سيستماتيک: در اين روش همانند روشهاي قبل فرض بر اين است که افراد جامعه متجانس هستند و از اين رو به هر يک از آنها از عدد1  تا nشماره يا کد داده مي شود.  روش نمونه گيري منظم باعث مي شود تا افراد نمونه به طور يکنواخت در سراسر جامعه پراکنده باشند.ضمنا محقق مي تواند موقعيت فرد اول نمونه را در انتهاي  سلسله اعداد جامعه يا در بين آن انتخاب کند

  

ب ) نمونه گيري احتمالي طبقه بندي شده:  در جامعه اي که افراد آن از تجانس و همگوني برخوردار نيستند استفاده از روش اتفاقي ساده مناسب نيست و از روش طبقه بندي استفاده مي شود .يعني افراد جامعه با توجه به صفات درون گروهي خود به طبقات مختلفي تقسيم مي شوند و افراد نمونه به تناسب از بين تمامي طبقات انتخاب مي گردند.  

براي انتخاب در چنين جامعه اي محقق بايد به اين ترتيت عمل کند :

-صفات مميز کننده افراد جامعه را مشخص کند.

-براساس صفت يا صفات مورد نظر جامعه را طبقه بندي کند .

-جدول توزيع افراد جامعه را بين هر يک از طبقات تهيه کند .

-نسبت درصد و سهم هر يک از طبقات را در کل جمعيت جامعه محاسبه نمايد.

-با توجه به سهم هر طبقه در جامعه نسبت درصد و سهم آن طبقه را در افراد نمونه نيز معين کند.

-با استفاده از روش نمونه گيري اتفاقي ساده تعداد افراد نمونه هر طبقه را از بين کل افراد همان طبقه انتخاب نمايد.

 ج ) نمونه گيري گروهي يا خوشه اي :  در صورتي كه فهرست جامعه در دسترس نباشد استفاده از روش نمونه گيري خوشه اي راه حل مناسبي است . مثلا در مورد ساكنان يك شهر كه معمولا فهرستي در دست نيست مي توان مناطق چند گانه شهر را ملاك قرار داد و از بين مناطق نمونه گيري تصادفي بعمل آورد.

د ) نمونه گيري مکاني :

اين روش نمونه گيري بيشتر براي مطالعه پديده ها و ويژگيهاي مکانها و نواحي جغرافيايي مورد استفاده قرار مي گيرد .در فضاي جغرافيايي پديده ها و صفات گوناگوني وجود دارد که گاهي بعد طبيعي دارند و گاه بعد انساني و گاهي نيز ترکيبي از هر دو بعد هستند.هرکدام از اين پديده ها مکان يا فضاي جغرافيايي خاصي را به خود اختصاص داده اند که مطالعه تمام آنها مقدور نيست.از اين رو محقق بايد از طريق انتخاب تعدادي از مکانها يا نواحي جغرافيايي آنها را مورد مطالعه قرار دهد.