کدگذاري، استخراج و طبقه بندي داده ها

کدگذاري در جاهاي مختلف مورداستفاده محقق قرار مي گيرد:به عنوان مثال

در تحقيقات و مطالعات کتابخانه اي براي خلاصه کردن اطلاعات و صرفه جويي در وقت در هنگام فيش برداري

کدگذاري عمدتاً در تحقيقهاي ميداني موضوعيت دارد.

منظور از کدگذاري در تحقيقات ميداني:

در اينجا منظور از کدگذاري اختصاص دادن شماره يا عددي خاص به هريک از اقلام مندرج در ابزار گردآوري اطلاعات اعم از صفحات ، سوالات ، گزينه ها و ... است تا به کمک آن امکان انتقال اطلاعات به رايانه فراهم آيد.

مواردي که محقق در زمان طراحي پرسشنامه و قبل از اجراي عمليات ميداني بايد کدگذاري نمايد: . پرسشنامه2. منطقه و ناحيه

3. صفحات 4. سؤالات  5. گزينه ها 6. ستون کد پاسخها

بازبيني و کدگذاري اطلاعات گردآوري شده :

پس از آنکه ابزار گردآوري اطلاعات جمع آوري شد محقق بايد کار بازبيني و کنترل آن را انجام دهد . براي اين کار يا خودش رأساً اقدام مي کند يا از وجود افراد ديگري که به آنها آموزش داده استفاده مي کند .

هدف اصلي مرحله بازبيني و کنترل :

اطمينان از حسن اجراي عمليات ميداني و اعمال اصلاحات لازم.

انواع روشهاي استخراج داده:

-          استخراج داده ها به شيوه دستي

-          استخراج داده ها به شيوه ماشيني

استخراج داده ها به شيوه دستي :

در اين روش محقق يا محققان براي هر يک از سؤالات پرسشنامه ها جداول ويژه اي در نظر گرفته، تک تک سؤالها و پاسخها را در تمامي پرسشنامه ها بررسي نموده ، پاسخها را به آنها منتقل نمايند و در پايان فراواني و جدول توزيع مربوط به هر يک از آنها را تنظيم مي کنند.

انواع سؤالات : 1- سؤالات باز2- سوالات بسته

تجزيه وتحليل داده ها و استنتاج :

انواع شيوه هاي تجزيه و تحليل داده ها :

-          شيوه تجزيه وتحليل کيفي

-          شيوه تجزيه وتحليل کمي

شيوه تجزيه وتحليل کيفي:

چون داده بسياري از تحقيقات علمي کمي نبوده، جنبه آماري ندارند، معيار ومبناي ديگري غير از روشهاي آماري بايد براي تجزيه و تحليل آنها به کار برد.اين مبنا و معيار در تجزيه وتحليلهاي کيفي مشخصاً عقل ، منطق و تفکر و استدلال است.

موارد کاربرد تحليل منطقي و عقلاني :

الف) تجزيه و تحليل داده هاي تحقيق کيفي که در واقع تنها روش و مؤثرترين روش تجزيه و تحليل است.

ب) کنترل نتايج تحليلهاي آماري

ج) مطالعات مقدماتي طرحهاي تحقيق به منظور سازماندهي کار و تعريف مسئله ، فرضيه ها ، متغيرها، مدلهاي علي ، روشها و ... تا نگرش واقعي تري به محقق بدهد.

تحقيقات کيفي ممکن است در همه انواع تحقيقات علمي وجود داشته باشد، ولي بيشتر در تحقيقات تاريخي ، توصيفي موردي ، تحليل محتوا ، علي و نظري وجود دارد.

تحقيقاتي که نوعاً کتابخانه اي و نظري هستند و اطلاعات به وسيله ابزارهاي سنجش مربوط نظير فيش ، جدول ، کارت و امثال آن گردآوري مي شود از نوع تحقيقات کيفي هستند.

 تحقيقاتي که در حوزه اديان و مذاهب و متون تاريخي و ادبي و... انجام مي پذيرد نوعاً کيفي هستند .

در تحقيقات کيفي محقق مي تواند از طريق استدلال قياسي و استقرائي ، تمثيل و تشبيه ، نشانه يابي ، تجريد ، تشخيص تفاوت و تمايز ، مقايسه و ... که جملگي به کمک تفکر و تعقل و منطق صورت مي پذيرد ، داده هاي گردآوري شده را ارزيابي و تجزيه و تحليل نموده با ذهن مکاشفه اي خود نتيجه گيري کند.

شيوه تجزيه و تحليل کمي :

1. تجزيه وتحليل با استفاده از آمار توصيفي

2. تجزيه و تحليل با استفاده از آمار استنباطي

آمار توصیفی :

 پژوهشگر با استفاده از آمار توصیفی به تلخیص و توصیف داده ها می پردازد داده ها را در جدول و نمودار ها به تصویر می کشد و با استفاده از سایر شاخص های آمار توصیفی مانند میانگین و انحراف معیار داده ها را خلاصه می کند.

 

 نمودار و انواع آن:

  در نمودار ها معمولا محور افقی یا X نشان گر متغیر مستقل و محور عمودی یا Y  نشانگر متغیر وابسته است. در نمایش تصویری داده ها معمولا از چهار نوع نمودار می توان استفاده کرد.

آمار استنباطي

  از آمار استنباطي براي ازمون فرضيه ها و نيز براي تخمين و برآورد ويژه گي هاي جامعه پژوهش از روي يك نمونه آماري تصادفي استفاده مي شود . برخي از آزمون هاي متداول آماري و موارد استفاده آن ها عبارتند از:

 

 

آزمون تفاوت ميانگين يا آزمون:

 در مواردي استفاده مي شود كه لازم است ميانگين هاي دو گروه با يكديگر مقايسه شوند و معني دار بودن يا نبودن تفاوت بين آن ها مشخص شود. مثلا مقايسه ميانگين نمرات دانشجوياني كه درس كارآموزي در رشته حسابداري را به پايان رسانيده اند  يا دانشجوياني كه اين درس را هنوز برنداشته اند. و يا براي مقايسه ميانگين رضايت شغلي حسابداران متاهل و مجرد مي توان از آزمون t   استفاده كرد.

تجزيه واريانس يا آناليز واريانس يا ANOVA

  صورت بسط يافته آزمون تفاوت ميانگين هاست. در مواردي كه مقايسه بيش از دو ميانگين مد نظر است از مقايسه واريانس استفاده مي شود. مثلا مقايسه ميانگين هاي رضايت شغلي حسابداران بر حسب ميزان تحصيلات كه در اين جا بيش از دو ميانگين مقايسه مي شود. مثل رضايت شغلي ، ديپلم ، كارشناس، كارشناس ارشد، و دكترا

آزمون همبستگي گشتاوري پيرسون:

اين آزمون كه به طور كلي ضريب همبستگي خوانده مي شود، ميزان همبستگي خطي بين دو متغير ، يا ميزان همبستگي تغييرات يك ارزش با تغييرات ارزش ديگر را اندازه گيري مي كند. ضريب همبستگي مقداري است كه بين 1- و 1+ قرار دارد. ضريب منفي نشان دهنده رابطه منفي است  كه در آن با افزايش يك متغير ، متغير ديگر كاهش مي يابد. ضريب مثبت، رابطه مثبت را نشان مي دهد كه در اين نوع رابطه با افزايش يا كاهش يك متغير ، ديگري نيز افزايش يا كاهش مي يابد. ضريب صفر يا نزديك صفر نشان دهنده عدم وجود رابطه خطي يا وجود رابطه اندك بين متغير هاست . اين آزمون رابطه همبستگي بين دو متغير را بررسي و اندازه گيري مي كند مثل رابطه بين دفعات امانت يك كتاب و نياز به صحافي  يا مثل رابطه تدريس حسابداري صنعتي و ميزان امانت كتاب حسابداري صنعتي از كتابخانه .

آزمون كي دو ( خي دو، يا مجذور خي):

  اين آزمون براي تعيين روابط معني داري آماري ميان دو متغير مقوله اي به كار مي رود . اين آزمون در مطالعات تطبيقي ، علي كاربرد فراواني دارد. اين آزمون تنها وجود يا عدم وجود رابطه معني دار را نشان مي دهد و براي تعيين ميزان رابطه بايد از آزمون هاي ديگر استفاده كرد. مثلا دو گروه كه در آزمون مهارت استفاده از كتابخانه به جاي نمره در دو مقوله مردود و قبول مقوله بندي شده اند.